EU želi da afričko sunce pokrene evropsku električnu revoluciju
Ideja je da pored solarnih panela u Sahari, vjetroturbine duž južnih i istočnih obala Mediterana proizvode struju koja bi se zatim podmorskim visokonaponskim kablovima prenosila do evropske elektroenergetske mreže.
Evropska unija sve više računa na to da budućnost njenog energetskog sistema leži pod sjevernoafričkim suncem.
Evropska komisija je obećala pet milijardi eura za projekte obnovljivih izvora energije u Sjevernoj Africi i na Bliskom istoku, koji bi mogli da isporučuju električnu energiju nazad u evropsku mrežu, prenosi Energija Balkana.
Ideja je da solarni paneli u Sahari i vjetroturbine duž južnih i istočnih obala Mediterana proizvode struju koja bi se zatim podmorskim visokonaponskim kablovima prenosila do evropske elektroenergetske mreže.
Ta energija bi zamijenila uvoz fosilnih goriva i pomogla Evropi da ostvari ambiciozne ciljeve u oblasti elektrifikacije i klimatske politike.
Komisija očekuje da će evropska sredstva privući i privatne investitore, čime bi do 2035. godine moglo da bude mobilisano do 25 milijardi eura ulaganja u solarnu i energiju vjetra, vodonik, elektroenergetske mreže i druge čiste tehnologije.
„Račun Evropske unije za uvoz fosilnih goriva porastao je za više od 47 milijardi eura u posljednjih 100 dana, a zauzvrat nismo dobili ni jedan dodatni molekul energije“, izjavio je evropski komesar za energetiku Dan Jorgensen prilikom predstavljanja inicijative.
Prema procjenama Komisije, do 2035. godine ova inicijativa mogla bi da omogući razvoj najmanje 15 gigavata novih kapaciteta iz obnovljivih izvora energije, otvori više od 100.000 radnih mjesta i dodatno ojača elektroenergetske veze širom Mediterana.
Rješenje za energetsku sigurnost
Pokretanje inicijative pod nazivom T-MED dolazi u trenutku kada se Evropa suočava sa novom nestabilnošću na globalnom energetskom tržištu zbog rata u Iranu. Jorgensen smatra da su najnovija dešavanja još jednom pokazala koliko je oslanjanje na fosilna goriva rizično.
„Naša energetska sigurnost mora da se zasniva na elektrificiranim energetskim sistemima koje pokreće čista energija, moderne mreže i bolja povezanost“, rekao je on.
Prema podacima iz Brisela, Sjeverna Afrika i Bliski istok raspolažu potencijalom za proizvodnju oko 2.300 gigavata energije iz obnovljivih izvora, što je više nego dvostruko od trenutno instaliranih kapaciteta u Evropskoj uniji. Komisija procjenjuje da se solarna i energija vjetra u ovom regionu mogu proizvoditi 30 do 40 posto jeftinije nego u Evropi.
„Naš cilj je jednostavan – da potencijal pretvorimo u projekte, projekte u investicije, a investicije u nova radna mjesta i privredni rast“, izjavila je evropska komesarka za Mediteran Dubravka Šuica.
Prema procjenama same Komisije, regionu će do kraja decenije biti potrebno više od 100 milijardi eura ulaganja kako bi se u potpunosti iskoristio potencijal obnovljivih izvora energije. Zvaničnici su priznali da je cilj od 25 milijardi eura tek početni korak.
Brisel očekuje da će nova investiciona platforma T-MED, koja bi trebala početi s radom u septembru, pomoći da se taj jaz smanji povezivanjem vlada, razvojnih banaka, investitora i projektnih kompanija. Istovremeno, EU planira da podstakne partnerske zemlje da pojednostave procedure za izdavanje dozvola, unaprijede pristup elektroenergetskoj mreži i ojačaju regulatorni okvir kako bi projekti postali privlačniji investitorima.
Ova inicijativa podsjeća na strategiju koju je Evropa pokušala da sprovede i ranije. Prije više od deset godina projekat Desertec imao je za cilj da iskoristi solarni potencijal Sjeverne Afrike i izvozi električnu energiju u Evropu. Iako je u početku izazvao veliko interesovanje, projekat je na kraju propao zbog političke nestabilnosti, problema sa finansiranjem i visokih troškova izgradnje potrebne infrastrukture.
Slični projekti nisu uspjeli ni u drugim dijelovima svijeta. Jedan od primjera je projekat Sun Cable, koji je trebao da snabdijeva Singapur električnom energijom proizvedenom u Australiji preko najdužeg podmorskog energetskog kabla na svijetu, ali ni taj plan nije zaživio.